Γιώργος Βυθούλκας, Η ομοιοπαθητική στην Ελλάδα.

Κύριε Βυθούλκα, παρά τη συνεχή αμφισβήτηση από το ιατρικό κατεστημένο, η ομοιοπαθητική έχει καθιερωθεί στο χώρο της θεραπευτικής, κυρίως, χάρη στις δικές σας προσπάθειες.

Η ομοιοπαθητική, έτσι όπως εφαρμόζονταν στις αρχές του ’60, όταν εγώ ήλθα σε επαφή μαζί της, δεν ήταν αποδεκτή από την ιατρική κοινότητα. Οι βασικές αρχές της είχαν διαβρωθεί από την ανάγκη της φαρμακοβιομηχανίας να αποκτήσει όλο και μεγαλύτερο κομμάτι από την πίτα, εκμαυλίζοντας τους λίγους γιατρούς που την εφάρμοζαν τότε, αλλά και από τους μη γιατρούς που συνταγογραφούσαν πολλά φάρμακα μαζί, όχι για τον άρρωστο αλλά για μια πάθηση. Τα φάρμακα που διακινούνταν κατεξοχήν εκείνη την εποχή ήσαν τα «σπεσιαλιτέ» και η πολυφαρμακία. Αυτός ήταν ο λόγος που είχε χάσει την επιστημονικότητά της.

Οι περισσότεροι που ασκούσαν τότε την ομοιοπαθητική δεν ήταν γιατροί και την ασκούσαν με έναν τρόπο που θύμιζε βοτανολογία ή κομπογιαννιτισμό. Προσπάθησα να επαναφέρω την εφαρμογή της στα πλαίσια της επιστήμης, δηλαδή στις αρχές που είχε διδάξει ο ιδρυτής της, ο Σαμουήλ Χάνεμαν, ότι ο κάθε οργανισμός χρειάζεται το ένα και μοναδικό φάρμακο που πρέπει να βρεθεί ύστερα από μια συγκεκριμένη και χρονοβόρα διαδικασία. Αναγκάστηκα να συμπληρώσω ορισμένα κενά και να την παρουσιάσω σαν μια σοβαρή εναλλακτική πρόταση στο ιατρικό κατεστημένο. Με τα αποτελέσματα που μπορούσα να δείχνω, ανάγκασα τους γιατρούς να την προσέξουν και, σιγά-σιγά, στις αρχές του 21ου αιώνα, άρχισαν πολλά πανεπιστήμια να τη θεωρούν σαν μια αξιόλογη εναλλακτική πρόταση. Ο δρόμος ήταν μακρύς και επίπονος, η διαδικασία εξοντωτική αλλά τα αποτελέσματα που έβλεπα ήταν τόσο συγκλονιστικά, ώστε μου έδιναν τη δύναμη να συνεχίσω.

Το ολιστικότερο μοντέλο για την υγεία το προτείνετε στο σύγγραμμά σας Νέα Διάσταση στην Ιατρική, όπου μιλάτε για την υγεία που αφορά τα τρία βασικά επίπεδα του ανθρώπου: σώμα, συναίσθημα, νου. Μπορεί ν’ αποκατασταθεί πλήρως η υγεία με την ομοιοπαθητική ή είναι αναγκαία και η κλασική ιατρική;

Η ομοιοπαθητική δεν αποκλείει καμιά άλλη θεραπευτική μέθοδο, αρκεί να είναι πραγματικά για το «καλό» του αρρώστου.

Επί χρόνια εκπαιδεύετε γιατρούς απ’ όλο τον κόσμο στην Ακαδημία Ομοιοπαθητικής που ιδρύσατε στην Αλόννησο. Πιστεύετε ότι, εκτός από τη γνώση σας, μεταδώσατε και το ζήλο σας σ’ αυτούς τους γιατρούς;

Στην Ακαδημία της Αλοννήσου οι γιατροί παίρνουν γνώση, έμπνευση και κουράγιο για να συνεχίσουν τον αγώνα, γιατί η εκμάθησή της είναι πράγματι μια πάρα πολύ δύσκολη υπόθεση. Νομίζω ότι η Ακαδημία έχει γίνει ένα παγκόσμιο σύμβολο αυτής της προσπάθειας του ανθρώπου για τελειότητα και αλληλεγγύη.

Στην ομοιοπαθητική λαμβάνετε υπόψη σας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που υπάρχουν σε διαφορετικούς τύπους. Έχουν γίνει προσπάθειες να συνδεθεί η ομοιοπαθητική με τις μελέτες των σύγχρονων τυπολογιών και, αν όχι, πώς θα βλέπατε αυτήν την προσπάθεια;

Δεν έχω υπόψη μου αυτούς τους τυπολόγους, αλλά στην ομοιοπαθητική δίνουμε τύπους άρρωστων ανθρώπων και κατανοούμε τις παρεκκλίσεις από το φυσιολογικό μέσα από την κατανόησή μας για την αρρώστια και την υγεία. Το περίεργο είναι ότι η κατεστημένη ιατρική δεν καθορίζει σχεδόν πουθενά στη διδασκαλία της τι είναι αρρώστια και τι υγεία. Εμείς έχουμε πια κανόνες και ένα μπούσουλα να ξεχωρίζουμε το παθολογικό από το φυσιολογικό.
Πολλοί ομοιοπαθητικοί πιστεύουν ότι η κατοχύρωση της ομοιοπαθητικής σαν μία ακόμη ειδικότητα της ιατρικής που ασχολείται με συγκεκριμένες ασθένειες θ’ αποτελούσε την καταστροφή της.
Αυτή είναι, πράγματι, μια πιθανότητα, ιδιαίτερα, εάν τις θέσεις της διδασκαλίας της στα πανεπιστήμια τις καταλάβουν όχι οι «ειδικοί» αλλά οι «επιτήδειοι».

Με την ομοιοπαθητική έχετε θεραπεύσει περιστατικά που θεωρούνται ανίατα από την κλασική ιατρική. Μπορεί αυτό να γενικευθεί και να θεραπεύονται και ασθένειες που αποτελούν μάστιγα για την ανθρωπότητα;

Ασφαλώς η ομοιοπαθητική έχει μια διαφορετική αντίληψη για την αρρώστια και για το τι είναι ιάσιμο από την κλασική ιατρική. Αυτός είναι ο λόγος που, πολλές φορές, ανακοινώνεται στον άρρωστο ότι είναι αθεράπευτη η περίπτωση του, ενώ με την ομοιοπαθητική μπορεί να βρει λύση. Η ομοιοπαθητική δεν θεραπεύει τα πάντα και ακόμα, πολλές φορές, δεν μπορεί καν να ανακουφίσει τον άρρωστο. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, η συμβατική ιατρική έχει το λόγο και για τούτο όλοι οι σωστοί ομοιοπαθητικοί σέβονται την κατεστημένη ιατρική και τα επιτεύγματά της αλλά, συγχρόνως, γνωρίζουν πού είναι τα όρια της μιας και πού της άλλης.

Η ομοιοπαθητική είναι ενταγμένη στα εθνικά συστήματα υγείας των περισσότερων ευρωπαϊκών χωρών. Πώς βλέπετε αυτό το θέμα για την Ελλάδα;

Σχεδόν όλα τα ελληνικά ασφαλιστικά ταμεία, από τότε που έφερα την ομοιοπαθητική στην Ελλάδα -τέλη του ’60 μέχρι μέσα του ’80- πλήρωναν αδιαμαρτύρητα τα ομοιοπαθητικά φάρμακα, αφού αυτά ήσαν πολύ φτηνά. Στα μέσα της δεκαετίας του ’80, ορισμένοι γιατροί θεώρησαν καλό να γράφουν φάρμακα τιμολογημένα με υπέρογκα ποσά και να τα παρουσιάζουν σαν ομοιοπαθητικά. Όταν οι επιθεωρητές της υγείας ανακάλυψαν αυτή την υπόθεση, εισηγήθηκαν την απάλειψη των ομοιοπαθητικών φαρμάκων από τις λίστες.
Επομένως, δεν φταίει ούτε το κράτος ούτε τα ασφαλιστικά ταμεία. Φταίει η απληστία των γιατρών και των φαρμακοποιών, που εμπλέκονταν με την ομοιοπαθητική. Θα έπρεπε να είναι ευθύνη της Ελληνικής Εταιρίας Ομοιοπαθητικής Ιατρικής να ενημερώνει και να παρακολουθεί αυτή την υπόθεση. Για να επιστρέψουν τα φάρμακα ομοιοπαθητικής στις λίστες, θα πρέπει να γίνει εισήγηση από την EEOI, έτσι ώστε να υπάρξει πλαφόν για θεραπεία ενός μηνός σε κάθε ασθενή.

Πόσος σημαντικός είναι ο ρόλος της ομοιοπαθητικής ως προληπτικής ιατρικής;

H ομοιοπαθητική είναι η κατεξοχήν προληπτική ιατρική διότι ενδείκνυται, κυρίως, στις αρχές των χρονίων εκφυλιστικών νόσων. Έτσι μπορεί να προλάβει την εξέλιξη μιας χρονίας νόσου που, με μαθηματική ακρίβεια, θα χειροτερεύσει έστω και κάτω από κάποια συμβατική θεραπευτική.

Θα υπήρχε σημαντικό οικονομικό όφελος, αν η ομοιοπαθητική ασκούνταν σε ευρεία κλίμακα;

Tο οικονομικό όφελος για το κράτος αλλά και για τον ασθενή θα ήταν τεράστιο, όχι μόνο γιατί τα φάρμακα είναι πολύ φθηνά αλλά, κυρίως, γιατί οι ασθένειες δεν εξελίσσονται και ο ασθενής γλιτώνει και έξοδα και πόνο. Tο κέρδος από μια σωστή θεραπευτική αγωγή είναι τόσο μεγάλο και επεκτείνεται σε τόσους τομείς που είναι δύσκολο να υπολογισθεί. Π.χ. οι ασθενείς που κάνουν ομοιοπαθητική αγωγή δεν χάνουν μεροκάματα, δεν αισθάνονται την κούραση και, έτσι, αποδίδουν καλύτερα στη δουλειά τους, δεν έχουν κατάθλιψη κι απολαμβάνουν καλύτερα την οικογενειακή τους ζωή, δεν κατακλύζονται από άγχος και εκνευρισμό κτλ.

Ποιες άλλες εναλλακτικές θεραπευτικές θεωρείτε ότι έχουν επιστημονικότητα και ουσιαστικά θεραπευτικά αποτελέσματα;

Η εμπειρία μου δείχνει ότι αυτές οι θεραπευτικές που έχουν κάποια αποτελέσματα, με αξιολόγηση στη σειρά που τις αναφέρω, είναι η βελονοθεραπεία, η φυσική υγιεινή, η χειροπρακτική ή οστεοπαθητική και η φυτοθεραπεία.
Κάποιοι ψυχολόγοι ισχυρίζονται ότι η επιστροφή της φιλοσοφίας στην καθημερινή ζωή μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά στην επίλυση ψυχικών προβλημάτων.
Είναι γεγονός ότι οι λαοί που γνωρίζουν τα προβλήματα του καθένα μας εσωτερικά και τα προβλήματα του περιβάλλοντος και της κοινωνίας, θα τα λύσουν καλύτερα και γρηγορότερα από κάποιους άλλους που σφυρίζουν αδιάφορα και ενδιαφέρονται μόνο για την προσωπική τους καλοπέραση. Kαι εμείς οι Έλληνες είμαστε ένας λαός με έντονο εγωκεντρικό στοιχείο που, όμως, κάνει τους Ευρωπαίους να μας βλέπουν σαν αφελείς και επιπόλαιους. Εάν, επομένως, η διάθεσή μας είναι να αντιμετωπίσουμε με την ίδια επιπολαιότητα την επαναφορά της φιλοσοφίας στη ζωή μας, σίγουρα, θα μείνουν λόγοι κενοί ό,τι κι αν πούμε.
Για μένα φιλοσοφία ζωής είναι στάση ζωής απέναντι στις εσωτερικές μας αδυναμίες και προβλήματα και, ακόμα, στάση ζωής απέναντι στο περιβάλλον και την κοινωνία. Mια φιλοσοφική άποψη που δεν μετουσιώνεται σε πράξη, που δεν πηγάζει από πραγματικές ανάγκες για λύσεις σε προβλήματα, έχει από ελάχιστη έως καθόλου σημασία. Εάν π.χ. δεν δεχτούμε να έχουμε λιγότερες ανέσεις και αλόγιστα καταναλώνουμε ηλεκτρική ενέργεια για να έχουμε το air condition συνεχώς αναμμένο -έστω και αν δεν είναι εντελώς απαραίτητο- ή την τηλεόραση, εάν καίμε τα δάση, εάν ανήκουμε σε ένα κόμμα μόνο για να τα οικονομήσουμε και όχι για να βοηθήσουμε την κοινωνία εάν, εάν… τότε, σίγουρα, καμιά φιλοσοφία δεν μπορεί να βοηθήσει.

Η αναγνώρισή σας διεθνώς είναι αναμφισβήτητη, δεν ισχύει νομίζω το ίδιο για την Ελλάδα.

Ουδείς προφήτης στον τόπο του. Νομίζω ότι ισχύει για όλους και, κυρίως, για τους Έλληνες που διαπρέπουν. Δεν θεωρώ ότι είμαι σημαντικός, ούτε ότι χρειάζομαι αναγνώριση, αλλά υπάρχουν πάρα πολλοί Έλληνες για τους οποίους θα έπρεπε να μάθει ο κόσμος. Είναι ευκαιρία εδώ, ίσως, να εκφράσω την κοινότυπη άποψη που υπάρχει για τα MME. H Eλλάδα θα ήταν καλύτερη και δυνατότερη από κάθε άποψη αν, αντί για την κατασπατάληση χρόνου και χρήματος για να προβληθούν τραγουδιστές, χορεύτριες και ηθοποιοί -που, δόξα τω Θεώ, έχουμε άφθονους από αυτό το είδος- είχε δοθεί χρόνος στα μεγάλα τηλεοπτικά κανάλια για να ανακαλύψουμε τους σημαντικούς Έλληνες που δουλεύουν για το καλό της πατρίδας ή της ανθρωπότητας.
Υπάρχουν σημαντικότατοι Έλληνες στο εξωτερικό που εδώ στην Ελλάδα δεν τους ξέρει ούτε η μάνα τους, γιατί η παρουσίαση τους στα μεγάλα MME δεν «πουλάει». Είναι λυπηρό να έχει επικρατήσει η άποψη ότι, εφόσον κάτι δεν το ανέφερε η τηλεόραση, δεν υπάρχει. Tα MME υπάρχουν για να πληροφορούν σωστά, να κριτικάρουν όταν πρέπει και να διασκεδάζουν, όταν διασκέδαση δεν σημαίνει αποχαύνωση του λαού. Πότε τα MME κάλεσαν σοφούς ανθρώπους να συζητήσουν ανοιχτά και να αντιπαρατεθούν στην τηλεόραση για κρίσιμα θέματα, χωρίς ο παρουσιαστής να κατευθύνει και να επιβάλει τη γνώμη του; Ποτέ άλλοτε στην ιστορία της ανθρωπότητας δεν υπήρξε τέτοιου τύπου δικτατορία όπως αυτή που έχουν επιβάλλει τα MME, η οποία, μάλιστα, εμφανίζεται σαν απόλυτα δημοκρατική διαδικασία. H δημοκρατία δεν είναι ασυδοσία, για να στεριώσει πρέπει να την αξίζει ένα μεγάλο μέρος του λαού. Κι εμείς, στην πλειονότητά μας τουλάχιστον, φαίνεται να μην την αξίζουμε ακόμα.

Ποια είναι τα σχέδιά σας για το μέλλον;

Θα ήθελα η ομοιοπαθητική να πάρει τη θέση της μέσα στα ανώτατα ιδρύματα σπουδών και στην Ελλάδα. Χάσαμε την πρωτοπορία, ας μην μείνουμε οι τελευταίοι που θα υιοθετήσουμε ένα θεραπευτικό σύστημα που τόσα έχει να προσφέρει στη νοσούσα ανθρωπότητα.

συζήτηση με τον ΑΝΔΡΕΑ ΖΑΡΚΑΔΟΥΛΑ.