Με την καινούργια της υπερπαραγωγή με τίτλο Αλκιβιάδης Άγιος (από 16 Απριλίου έως 2 Μαΐου στο Θέατρο Πειραιώς 131), η ΡΟΔΑ αποκαλύπτει κι ανασκευάζει τη σοφία των αρχαίων Ελληνικών Μυστηρίων μέσα από τη σχέση του μεγάλου φιλοσόφου Σωκράτη και του σημαντικότερου αλλά και πολύ παρεξηγημένου μαθητή του Αλκιβιάδη.
ΣΦΑΙΡΑ: Κυρία Περετζή, η θεατρική Ομάδα ΡΟΔΑ λειτουργεί κάτω από την καθοδήγησή σας εξυπηρετώντας τους στόχους του Θεάτρου του Ιερού. Τι είναι για σας το Θέατρο του Ιερού;
Το θέατρο είναι η κατεξοχήν τέχνη του Ιερού, διότι είναι η τέχνη της τελετουργίας. Η ίδια η διαδικασία της παράστασης είναι τελετουργία. Οι θεατές συμμετέχουν, επικοινωνούν με τα δρώμενα, εστιάζουν όλοι μαζί την προσοχή τους σ’ αυτά και, ταυτόχρονα, καθώς είναι ενεργητικά παρόντες, αναζητούν το νόημα της «μίμησης της πράξης» που εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια τους. Το θέατρο ξεπηδά από την ικανότητα του νου να στήνει παιχνίδια με την πραγματικότητα. Ο κόσμος του θεάτρου δεν είναι αληθινός. Το σκηνικό, η μουσική τα φώτα, τα κουστούμια είναι εργαλεία που ορίζουν έναν «άλλο κόσμο». Από την άποψη αυτή, το θέατρο έχει πάντα μία διάσταση επαναστατική: Ο θεατής καλείται να υποθέσει, να φανταστεί, να τολμήσει να σκεφτεί τα πράγματα με νέο τρόπο. Η σχέση αυτή του νου με τον κόσμο που του παρουσιάζεται, το ίδιο όπως και η σχέση του με το αντικείμενο της ψυχαγωγίας του, με τη δράση του έργου που βλέπει, πάντα έχει μέσα της το σπέρμα του Ιερού.
ΣΦ.: Κάθε θεατρική παράσταση μπορεί να χαρακτηριστεί ως Θέατρο του Ιερού, ή είναι αναγκαίο να υπάρχουν ορισμένες συνθήκες έτσι ώστε ν’ αναδυθεί αυτό που αποκαλέσατε «Ιερό»;
Στη ΡΟΔΑ πιστεύουμε ότι ο Θέατρο του Ιερού προϋποθέτει την ενασχόληση μ’ αυτό που ξεπερνάει τις συνηθισμένες επιδιώξεις του ανθρώπου, προϋποθέτει την ενασχόληση με την ανάπτυξη της συνείδησης μέσα του. Προϋποθέτει την ύπαρξη κάποιας ομάδας, που τα μέλη της έχουν κοινό στόχο και είναι έτοιμα να εργαστούν μέσα στις αντίξοες συνθήκες της καθημερινότητας για να τον επιτύχουν. Μία τέτοια προσπάθεια μπορεί να στηθεί μόνο πάνω στην πρόθεση των μελών μιας ομάδας ν’ ασχοληθούν με την ανάπτυξη της συνείδησης μέσα τους. Αυτήν την ιδέα προβάλουμε στο θέατρο που κάνουμε. Η θεατρική προσπάθεια αφεαυτής είναι ένα είδος γιόγκα ή, τουλάχιστον, αυτή είναι η λειτουργία της, εάν οι συνθήκες είναι κατάλληλες. Η προετοιμασία του ηθοποιού και της παράστασης αποκτά ιδιαίτερη σημασία, όταν η ερμηνεία του έργου ανάγεται στο Θεμελιακό Μύθο. Μια τέτοια προσέγγιση δεν μπορεί να είναι θεωρητική. Το αποτέλεσμα δεν μπορεί να περιοριστεί στην ανίχνευση του νοήματος. Αναγκαστικά διεισδύει στο χώρο της βίωσής του.
ΣΦ.: Εννοείτε ότι για να μπορεί να χαρακτηριστεί μία θεατρική παράσταση ως Θέατρο του Ιερού θα πρέπει να μεταδίδει στον θεατή το νόημα του Θεμελιακού Μύθου;
Ναι, αυτό πιστεύω. Διότι ο Θεμελιακός Μύθος αναφέρεται σ’ αυτήν την ύψιστη δυνατότητα του ανθρώπου, ότι, δηλαδή, υπάρχει για τον άνθρωπο η δυνατότητα μιας «άλλης ζωής», ότι υπάρχει ένα επίπεδο βίωσης του κόσμου που δεν εξαντλείται, όταν βλέπει κανείς τις «σκιές των πραγμάτων». Αυτό είναι το ύψιστο μήνυμα που μπορεί να περιγραφεί. Όλες οι αφηγήσεις, όλες οι ιστορίες που έχει κανείς να πει, μπορεί να θεωρηθεί ότι με τον έναν ή τον άλλον τρόπο έχουν να κάνουν μ’ αυτήν την κορυφαία ανθρώπινη επιδίωξη και δραστηριότητα. Όσο κι αν, με μια πρώτη ματιά, η άποψη αυτή φαίνεται απλουστευτική και υπερβολική, δεν μπορεί ν΄ αμφισβητηθεί το γεγονός ότι η ανάπτυξη της συνείδησης είναι το στοιχείο που έχουν κοινό όλες οι ιερές παραδόσεις.
ΣΦ.: Τότε, ο Θεμελιακός Μύθος θα πρέπει να υπάρχει στις ιερές παραδόσεις όλων των λαών;
Ναι, αυτό το πιστεύω απόλυτα. Ανεξάρτητα από την εικόνα που δίνει κάθε τέτοια παράδοση για το «θεό» και από την ηθική και τη «θεολογία» που έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια κάθε θρησκείας, η διαβεβαίωση ότι ο άνθρωπος έχει τη δυνατότητα ν’ αναπτυχθεί, είναι ο άξονας γύρω από τον οποίον περιστρέφονται όλες οι ιερές διδασκαλίες. Μέσα από φαινομενικά αντίθετες και αντικρουόμενες παραδόσεις των λαών, η ιδέα ότι το κεντρικό νόημα της ύπαρξης περιστρέφεται γύρω από τη δυνατότητα για μία νέα γέννηση, εμφανίζεται ξανά και ξανά. Στην έκταση που τα κείμενα όλων των θρησκειών, αλλά και αυτών που αποτελούν τη βάση της ελληνικής φιλοσοφίας, της πυθαγόρειας και της πλατωνικής, αναφέρονται στη δυνατότητα του ανθρώπου ν’ αναγεννηθεί μέσα στη ζωή, η ανάπτυξη της συνείδησης είναι το κοινό θέμα που τα συνδέει, η ιδέα που προσπαθούν να μεταδώσουν.
ΣΦ.: Η θεατρική Ομάδα Ρόδα συστήθηκε με δική σας πρωτοβουλία το 1991. Έχω παρακολουθήσει όλες τις πρωτοποριακές παραστάσεις που ανεβάσατε κι οφείλω να σας πω ότι ήταν για μένα μία πρωτόγνωρη εμπειρία. Ποιες μεθόδους χρησιμοποιείτε για να βγει ένα τόσο άρτιο αποτέλεσμα και ποιοι είναι οι στόχοι σας;
Η θεατρική προετοιμασία για τον ηθοποιό της ΡΟΔΑ ξεπερνάει κατά πολύ τα όρια της συνηθισμένης θεατρικής προπαρασκευής. Ασκήσεις μνήμης, αντοχής, προσοχής, τελετουργικών χορών από τις παραδόσεις των Σούφι και της Ινδίας καθώς και γιόγκα, αποτελούν την αφετηρία της προσέγγισης στο θέμα της εκφραστικής ελευθερίας. Η ΡΟΔΑ αντλεί το ρεπερτόριό της μέσα από τους μεγάλους μύθους και τα έπη της ανθρωπότητας έχοντας ως στόχο να δημιουργήσει μία παράδοση θεατρικών υπερπαραγωγών, ένα μόνιμο ρεπερτόριο αφήγησης των πιο σημαντικών έργων που έχουν επηρεάσει τη διάπλαση του κόσμου μας, κάνοντας το θεατή άμεσο κοινωνό του πανανθρώπινου περιεχομένου τους. Θέλουμε να φτιάξουμε ένα ρεπερτόριο που θα συμβάλλει στη διάπλαση μίας παγκόσμιας παράδοσης. Να εργαστούμε για την αναβίωση, σε σύγχρονο ιδίωμα, των μύθων και των αρχέτυπων ιστοριών, που οδηγούν στα θεμέλια της ευρείας κουλτούρας, η οποία συνδέει τις μεγάλες κληρονομιές του πλανήτη. Η συνένωση του κόσμου μας προχωράει αδιάκοπα, με μεγάλα άλματα. Η απαραίτητη επικοινωνία μεταξύ των διάφορων πολιτισμικών ρευμάτων θα βασιστεί, αναπόφευκτα, στις ρίζες της κοινής μας κληρονομιάς, σ’ αυτά που έχουμε ιερά στα βάθη των αιώνων. Η κοινή μυθολογική μας κληρονομιά, ο Θεμελιακός Μύθος, που υπάρχει σ΄ όλες τις παραδόσεις, είναι ο κρίκος που μας συνδέει με το παρελθόν, με την πολιτισμική παράδοση του πλανήτη μας.
Στα έργα του ρεπερτορίου της ΡΟΔΑ περιλαμβάνονται: Η Ραμαγιάνα, το έπος της Ινδίας που ανέβηκε στο Γκάζι (1997-1998) και στο Αθηναϊκό Θέατρο (1999). Ο Γκιλγκαμές, το πανάρχαιο μεσοποταμιακό έπος, που ανέβηκε στο Θέατρο Κάτια Δανδουλάκη (1996) και στο Φεστιβάλ του Δήμου Πετρούπολης (2000). Η Τρικυμία, του Σαίξπηρ που ανέβηκε στο Θέατρο Τζένη Καρέζη (1999), στο καλοκαιρινό Φεστιβάλ του Δήμου Πετρούπολης (2000), στο Θέατρο της Αρχαίας Ολυμπίας (2000) και στο Φεστιβάλ της Άνοιξης. (2001). Ο Αμφιάραος, το έπος του αρχαίου βασιλιά του Άργους και ιερέα του Απόλλωνα, ανέβηκε στο Θέατρο Πειραιώς 131 (Άνοιξη 2002), στο Θέατρο Δάσους στη Θεσσαλονίκη (2002) και σε πολλά καλοκαιρινά φεστιβάλ της Αθήνας.