Το Ιερό Παγκόσμιο Καλαμπούρι
Στο δρόμο της πνευματικής αναζήτησης, κάποια στιγμή, συναντά κανείς την ιδιαίτερη προσωπικότητα του Ναστραντίν Χότζα, εκείνου του δερβίση που ο Γκουρτζίεφ έχει ονομάσει «υπερμοναδικό αμίμητο διδάσκαλο». Τα ανέκδοτα τού Ναστραντίν είναι κατασκευάσματα μεγάλων δασκάλων της Ανατολής. Το κάθε ένα μπορεί να γίνει κατανοητό σε πολλά επίπεδα. Πέρα από το προφανές αστείο που μεταφέρουν, πάντοτε ξαφνιάζουν επειδή κρύβουν μια βαθιά αλήθεια για τις ψεύτικες αξίες που έχουν συχνά οι άνθρωποι.
Ένας ευσεβής γέροντας προσευχόταν δυνατά: «Θεέ μου, Θεέ μου, γενηθήτω το θέλημά σου! γενηθήτω το θέλημά σου!» «Τώρα πλάκα μας κάνεις;», τού φώναξε ο Ναστραντίν Χότζας. «Έτσι κι αλλιώς γίνεται και τίποτα άλλο! «Δηλαδή, τι θέλεις να πεις Χότζα;», ρώτησε δύσπιστα αυτός. «Κοντεύω να γεράσω», απάντησε ο Χότζας, «κι ακόμα δεν είδα μια φορά να γίνεται το δικό μου θέλημα, να γίνεται αυτό που θέλω εγώ!»
Ο Ναστραντίν Χότζας είχε χάσει το κλειδί του σπιτιού του. Πήγε κάτω από μια κολώνα που έφεγγε ένας γλόμπος κι έψαχνε μέσα στη νύχτα, κάνοντας μεγάλη φασαρία. Μαζεύτηκε κόσμος κι όλοι ήθελαν να τον βοηθήσουν. Άρχισαν να ψάχνουν κι αυτοί μαζί του. «Πες μου Χότζα», τον ρώτησε στο τέλος κάποιος, «είσαι σίγουρος πως έχασες το κλειδί εδώ, σ’ αυτό το μέρος;» «Όχι», απάντησε ο Χότζας. «Αλλά μόνο εδώ έχει φως. Εγώ θέλω πάντα να βλέπω τι κάνω».
Μια μέρα μερικοί πιτσιρικάδες προσπαθούσαν να μοιράσουν καρύδια, που είχαν σε ένα σακί. Αλλά δεν συμφωνούσαν και ξέσπασε ανάμεσά τους μεγάλος καυγάς. Στο τέλος αποφάσισαν να πάνε στον Ναστραντίν Χότζα που είχε φήμη ανθρώπου δίκαιου, να κάνει αυτός τη μοιρασιά.
«Θέλετε να σας τα μοιράσω με τον τρόπο που μοιράζει τα πράγματα ο Θεός ή με τον τρόπο που τα μοιράζουν οι άνθρωποι;»«Με τον τρόπο που μοιράζει ο Θεός, ο Θεός!», φώναξαν οι πιτσιρικάδες.
Ο Χότζας πήρε το μισό σακί, πάνω από διακόσια καρύδια, και τα έδωσε στον πρώτο. Στο δεύτερο έδωσε μόνο δύο καρύδια. Στον τρίτο έδωσε είκοσι.
Οι πιτσιρικάδες άρχισαν να φωνάζουν. «Τι κάνεις εκεί πέρα; Εμείς θέλουμε να πάρει καθένας τα ίδια». Αλλά ο Ναστραντίν δεν καταλάβαινε τίποτα. «Μόνο οι αφελείς πιστεύουν σε τέτοιες ανοησίες. Ο Θεός μοιράζει τα πράγματα όπως εγώ σας μοιράζω τώρα τα καρύδια».
«Οι Δερβίσηδες (που είναι γνωστοί και σαν Σούφι) είναι μια αρχαία πνευματική Μασονία που οι ρίζες της δεν έχουν προσδιοριστεί…. Ο κόσμος νομίζει πως είναι μουσουλμανική αδελφότητα. Όμως αυτοί νιώθουν άνετα με όλες τις θρησκείες και πιστεύουν πως ο Σουφισμός είναι η μυστική διδασκαλία όλων των θρησκειών». Αυτός είναι ο τρόπος που περιγράφει τους Σούφι ο Εγγλέζος ποιητής Ρόμπερτ Γκρέιβς. Στην Ελλάδα έχουμε γνωρίσει τους Σούφι από το Τάγμα των Μεβλεβήδων, των «περιστρεφόμενων δερβίσηδων», που έχουν επανειλημμένα επισκεφτεί τον τόπο μας δίνοντας παραστάσεις. Στις παραδόσεις τού Ισλάμ, ο δερβίσης είναι άνθρωπος του Θεού. Δεν είναι παπάς, δεν είναι καλόγερος ή θεολόγος, ούτε είναι θρησκόληπτος ή φανατικός. Ζει μέσα στην καθημερινή ζωή όπως και όλοι οι άλλοι, αλλά είναι φορέας Ιερής τρέλας και θέλει να γίνει Ένα με το Θεό, καθώς έχει καταλάβει τη ματαιότητα της καθημερινής ζωής και βλέπει σ’ αυτήν το Ιερό Παγκόσμιο Καλαμπούρι. Για το γνήσιο Σούφι, ο κόσμος φλέγεται από αγάπη. Η Αγάπη είναι Αιτία, η παρόρμηση για Δράση, το Μονοπάτι και ο Στόχος τής εξελικτικής του Πορείας.
«Ο Κόσμος Είναι Μια Θάλασσα Φωτιάς. Αγάπη Είναι Να Πέσεις Μέσα»
(παλιό δερβίσικο τραγούδι).
Κάπου στην Κόνυα, εκεί που βρίσκονται τα περισσότερα σούφικα τάγματα της Τουρκίας, υπάρχει ακόμα ο τάφος τού Ναστραντίν Χότζα και μπορεί κανείς να τον επισκεφτεί. Είναι τόπος ιερός και θαυματουργός. Η σκόνη απ’ το χώμα που σκεπάζει τον Ναστραντίν Χότζα, λένε, «κάνει τους τυφλούς να βλέπουν».