Ομοιοπαθητική, μια ιατρική που βρίσκεται πιο κοντά στον άνθρωπο ή «τσαρλατανισμός»;

ΣΦΑΙΡΑ: Πώς ξεκίνησε η ομοιοπαθητική ιατρική;

Η ομοιοπαθητική ιατρική είναι ένα θεραπευτικό σύστημα που βασίζεται σε νόμους και αρχές της Φύσης. Η βασική αρχή πάνω στην οποία στηρίζεται η ομοιοπαθητική είναι ο Νόμος των Ομοίων, που διατυπώθηκε για πρώτη φορά από τον Ιπποκράτη: «Δια τα όμοια νόσος γίγνεται και δια τα όμοια προσφερόμενα εκ νοσεόντων υγιαίνονται» (Περί τόπων τον κατ’ άνθρωπον). Αλλά πατέρας της σύγχρονης ομοιοπαθητικής θεωρείται ο Γερμανός γιατρός Σαμουήλ Χάνεμαν (1755-1843).

ΣΦ: Σε τι διαφέρει η κλασική ιατρική από την ομοιοπαθητική;

Η ουσιαστική διαφορά τους έγκειται στο γεγονός ότι η κλασική ιατρική εστιάζεται στη θεραπεία ασθενειών, ενώ η ομοιοπαθητική θεωρεί ότι υπάρχουν ασθενείς, δηλαδή ότι κάθε οργανισμός πάσχει με το δικό του τρόπο. Αυτή η θεμελιώδης διαφορά φέρνει στην επιφάνεια και άλλες δευτερεύουσες διαφοροποιήσεις. Η κλασική ιατρική διαχωρίζει τα συστήματα του οργανισμού και τα θεωρεί σαν αυτόνομες λειτουργίες. Αυτός είναι και ο λόγος που υπάρχουν πολλές ειδικότητες (ηπατολόγος, δερματολόγος, οφθαλμίατρος κ.ά.). Η ομοιοπαθητική βλέπει τον οργανισμό σαν ενιαίο ψυχοσωματικό σύνολο και παρατηρεί πώς πάσχει η ολότητα. Η κλασική ιατρική θεωρεί ότι αρρώστια είναι τα συμπτώματα και γι’ αυτό η θεραπεία αποσκοπεί στην απομάκρυνσή τους με φάρμακα, τα οποία δρουν ενάντια στα συμπτώματα (αντιπυρετικά, α ν τ ι ϊ σ τ α μ ι ν ι κ ά κ.λπ). Η ομοιοπαθητική θεωρεί ότι ο οργανισμός παράγει τα συμπτώματα για να θεραπευθεί και να επανέλθει σε ισορροπία. Γι’ αυτό το λόγο δεν χρησιμοποιεί εναντιοπαθητικά φάρμακα αλλά φάρμακα που μπορούν να βοηθήσουν τον οργανισμό να θεραπευτεί με τον τρόπο που αυτός μας υποδεικνύει.

ΣΦ: Η ομοιοπαθητική ιατρική μπορεί να θεραπεύσει όλες τις ασθένειες;

Η ομοιοπαθητική ασχολείται με όλες τις παθήσεις εκτός απ’ αυτές που, αναμφισβήτητα, απαιτούν χειρουργική επέμβαση. Μπορεί να θεραπεύσει προβλήματα δερματολογικά, παθολογικά, παιδιατρικά, γυναικολογικά αλλά και ψυχιατρικά.

ΣΦ: Σε επείγοντα περιστατικά μπορεί να βοηθήσει η ομοιοπαθητική ιατρική;

Η ομοιοπαθητική μπορεί να προσφέρει μεγάλη βοήθεια σε επείγουσες καταστάσεις και να σώσει ανθρώπους. Θυμάμαι ένα περιστατικό, όταν ήμουν σπουδαστής της ομοιοπαθητικής. Κάποιος που είχε μια οξεία κρίση άσθματος, μόλις ακούμπησε το φάρμακο στη γλώσσα του, λύθηκε αμέσως ο σπασμός και ανάπνευσε ελεύθερα. Η δράση των ομοιοπαθητικών φαρμάκων στα επείγοντα περιστατικά είναι πολύ γρήγορη.

ΣΦ: Μπορεί κάποιος να υποβάλλεται σε θεραπεία της ομοιοπαθητικής και της κλασικής ιατρικής ταυτόχρονα;

Σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να γίνει αυτό. Π.χ. αν κάποιος έχει σακχαρώδη διαβήτη και κάνει ενέσεις ινσουλίνης μπορεί να κάνει, παράλληλα, ομοιοπαθητική και να βοηθηθεί ώστε να χρειάζεται λιγότερη δόση ινσουλίνης και να μην εμφανίσει τις μακροχρόνιες επιπλοκές του διαβήτη. Δεν μπορεί όμως να κάνει ομοιοπαθητική κάποιος που παίρνει κορτιζόνη ή αντιβίωση, γιατί τότε το ομοιοπαθητικό φάρμακο δεν θα δράσει.

ΣΦ: Πώς μπορείτε ν΄ αποδείξετε ότι το ομοιοπαθητικό φάρμακο λειτουργεί και δεν είναι «σκέτο νεράκι», όπως ισχυρίζονται πολλοί κλασικοί γιατροί;

Αποδεικνύεται και από τα αποτελέσματα των πειραμάτων (provings), όπου η κάθε ουσία παράγει ορισμένα συμπτώματα στους πειραματιζόμενους (provers), αλλά και από τη δράση των ομοιοπαθητικών φαρμάκων στα βρέφη και στα ζώα, όπου δεν ισχύει το φαινόμενο της αυθυποβολής. Θα χρησιμοποιούσατε φάρμακα της κλασικής ιατρικής; Όλα τα φάρμακα που χρησιμοποιεί η κλασική ιατρική δεν είναι εναντιοπαθητικά. Π.χ. αν κάποιος έχει σιδηροπενική αναιμία χρειάζεται σίδηρο και θα του δώσουμε και εμείς όπως και οι κλασικοί συνάδελφοι. Επίσης, θα συστήσουμε σε κάποιον να πάρει ένα παυσίπονο όταν πονάει το δόντι του. Αποφεύγουμε να χρησιμοποιήσουμε αντιβιοτικά, κορτιζόνη και άλλα ισχυρά φάρμακα, αλλά αν κάποιος κινδυνεύει και δεν μπορούμε να τον βοηθήσουμε με ομοιοπαθητική, δεν θα διστάσουμε να χρησιμοποιήσουμε οτιδήποτε για να του σώσουμε τη ζωή.

ΣΦ: Τι ουσίες απαγορεύεται να παίρνει κάποιος που κάνει ομοιοπαθητική;

Έχει αποδειχτεί ότι ορισμένες ουσίες αντιδοτούν τη δράση των ομοιοπαθητικών φαρμάκων: ο καφές, η μέντα, η καμφορά, το γαρυφαλέλαιο, ουσίες που έχουν καφεΐνη, π.χ. κόκα κόλα, δυνατό τσάι. Το τόνικ, επίσης, μπορεί να αντιδοτήσει. Αντίδοτα είναι και τα αντιβιοτικά, η κορτιζόνη, τα βαριά ψυχοφάρμακα, τα αντιϊσταμινικά, οι δερματικές αλοιφές για μύκητες και άλλα φάρμακα της κλασικής ιατρικής. Οι γυναίκες που κάνουν ομοιοπαθητική καλό είναι να μην κάνουν περμανάντ κατά τη διάρκεια της θεραπείας, γιατί, σε πολλές περιπτώσεις, η θεραπεία έχει αντιδοτηθεί.

ΣΦ: Έχουν παρατηρηθεί παρενέργειες από τη λήψη ομοιοπαθητικών φαρμάκων;

Το ομοιοπαθητικό φάρμακο είναι τελείως ακίνδυνο και λόγω του τρόπου παρασκευής του (πολύ μεγάλες αραιώσεις) αλλά και λόγω του τρόπου δράσης του. Για να καταλάβετε πώς δρα ένα ομοιοπαθητικό φάρμακο σκεφτείτε το εξής: Μπορούμε να παρομοιάσουμε τον ανθρώπινο οργανισμό που «πάσχει» σαν μία κλειδωμένη πόρτα. Μπορούμε ν’ ανοίξουμε την πόρτα μόνον αν έχουμε το δικό της κλειδί. Το ομοιοπαθητικό φάρμακο λειτουργεί σαν το κλειδί σε μια συγκεκριμένη κλειδαριά: Μπορεί να δουλέψει μόνο προς μία κατεύθυνση, μόνο να θεραπεύσει, διαφορετικά αν είναι ανόμοιο δεν μπορεί να κάνει τίποτα.

ΣΦ: Άκουσα ότι υπάρχουν ομοιοπαθητικά κοκτέιλς που περιέχουν πολλά ομοιοπαθητικά φάρμακα και δίνονται για διάφορες παθολογικές καταστάσεις, όπως για ημικρανίες, στομαχικά προβλήματα κ.λπ.

Δυστυχώς υπάρχουν τέτοια κοκτέιλς και χρησιμοποιούνται από ανθρώπους που δεν γνωρίζουν την κλασική ομοιοπαθητική, είναι δε εφευρέσεις των φαρμακευτικών εταιριών για να πουλάνε. Όπως ειπώθηκε, η ομοιοπαθητική στηρίζεται στην εξατομίκευση του κάθε ασθενούς και δεν έχει φάρμακα για συγκεκριμένες ασθένειες. Μπορεί να έλθουν δέκα ασθενείς με έλκος στομάχου και να δοθεί στον καθένα διαφορετικό φάρμακο που θα ανταποκρίνεται στην ολότητα των συμπτωμάτων του. Αυτοί που δίνουν τα κοκτέιλς καταργούν και το Νόμο του Ενός Φαρμάκου και το Νόμο της Εξατομίκευσης, τα δε αποτελέσματά τους είναι πενιχρά και το πολύ-πολύ, να ανακουφίσουν προσωρινά.

ΣΦ: Αληθεύει το ότι αν πάρει κάποιος ομοιοπαθητικό φάρμακο τις πρώτες μέρες τα συμπτώματα επιδεινώνονται;

Το αμυντικό μας σύστημα, όταν δεχτεί κάποια αρνητική επίδραση, αρχίζει μια αντίδραση με σκοπό να επαναφέρει τον οργανισμό σε ισορροπία. Έτσι παράγονται ορισμένα συμπτώματα που είναι μέρος της άμυνας του οργανισμού. Το ομοιοπαθητικό φάρμακο έρχεται να βοηθήσει τη δουλειά αυτή του οργανισμού και, μερικές φορές, τα συμπτώματα μπορεί να ενταθούν για λίγες ημέρες στην αρχή της θεραπείας. Ποτέ όμως δεν είναι επικίνδυνα, γιατί ο οργανισμός μας ξέρει ακριβώς πότε να σταματήσει ένα σύμπτωμα και πότε να εμφανίσει ένα άλλο. Αν π.χ. κάποιος έχει 41οC πυρετό παίρνοντας ομοιοπαθητικό φάρμακο, δεν θα ανέβει ο πυρετός του στους 42οC αλλά θα πέσει, γιατί ο οργανισμός θα κινητοποιήσει άλλο μηχανισμό, όπως το να ιδρώσει πολύ. Γενικά, η επιδείνωση των πρώτων ημερών συμβαίνει σε λίγους ασθενείς και ποτέ δεν δημιούργησε κανένα πρόβλημα στα 200 χρόνια που ασκείται η ομοιοπαθητική.

ΣΦ: Έχει διατυπωθεί η άποψη ότι η ομοιοπαθητική δεν είναι επιστήμη, αλλά τσαρλατανισμός. Έχει βάση μία τέτοια άποψη;

Η ομοιοπαθητική ιατρική είναι προϊόν του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού, είναι ένα καθαρά ορθολογικό σύστημα που βασίζεται σε νόμους και αρχές και μπορεί να εφαρμοστεί σ’ ανθρώπους, ζώα και φυτά. Εξάλλου, η θεραπευτική δράση του ομοιοπαθητικού φαρμάκου μπορεί ν΄ αποδειχτεί και πειραματικά και αυτό αποδεικνύει το επιστημονικό υπόβαθρο της ομοιοπαθητικής. Αλλά η μεγάλη άνοδος της ομοιοπαθητικής σ’ όλο τον κόσμο ανησύχησε κάποιες φαρμακοβιομηχανίες, οι οποίες χρησιμοποίησαν κάθε μέσον για να καλλιεργήσουν την άποψη στον πολύ κόσμο ότι η ομοιοπαθητική είναι «τσαρλατανισμός». Αν θέλει κάποιος να ενημερωθεί για την ομοιοπαθητική, μπορεί να διαβάσει τις μελέτες «Διπλά-τυφλά πειράματα» που δημοσιεύτηκαν στα δύο πιο έγκυρα έντυπα της κλασικής ιατρικής, το Lancet (1.12.94, vol . 334, pp .1601-1605) και το Pediatrics [2.5.94, vol . 93(5), pp 719-2], που δείχνουν ξεκάθαρα την επιστημονική βάση και την αποτελεσματικότητα της ομοιοπαθητικής.

ΣΦ: Οι ομοιοπαθητικοί γιατροί στην Ελλάδα είναι γιατροί ή πρακτικοί θεραπευτές;

Στην Ελλάδα οι περισσότεροι από το 90% των ομοιοπαθητικών γιατρών ανήκουν στην Ελληνική Εταιρία Ομοιοπαθητικής Ιατρικής που ιδρύθηκε το 1971 και είναι αμιγώς ιατρική εταιρία, δηλαδή όλα τα μέλη της είναι γιατροί. Ένα μικρό ποσοστό «ομοιοπαθητικών» δεν ανήκει στην Ελληνική Εταιρεία Ομοιοπαθητικής Ιατρικής. Γι’ αυτούς δεν γνωρίζουμε ούτε αν είναι γιατροί, ούτε αν εκπαιδεύτηκαν κάπου στην κλασική ομοιοπαθητική. Είναι πολύ πιθανό να καπηλεύονται τον τίτλο του ομοιοπαθητικού για καθαρά κερδοσκοπικούς λόγους.

ΣΦ: Γιατί δεν είναι τόσο γνωστή στο ευρύ κοινό η ομοιοπαθητική ιατρική αφού είναι ένα τόσο αποτελεσματικό σύστημα θεραπείας;

Οι λόγοι είναι αρκετοί. Καταρχήν, αυτή τη στιγμή υπάρχουν 150 ομοιοπαθητικοί γιατροί περίπου σ’ όλη την Ελλάδα, ενώ οι κλασικοί γιατροί ανέρχονται στους 45.000 περίπου. Άλλος λόγος είναι η νοοτροπία του κόσμου που έχει για χρόνια γαλουχηθεί από την κλασική ιατρική. Οι περισσότεροι άνθρωποι θέλουν άμεση ανακούφιση των συμπτωμάτων τους χωρίς να συνειδητοποιούν την ανάγκη για ουσιαστική θεραπεία. Ένας άλλος σημαντικός λόγος είναι και ο πόλεμος που γίνεται από φαρμακευτικές εταιρείες και κλασικούς γιατρούς, ότι δήθεν η ομοιοπαθητική είναι τσαρλατανισμός κ.ά. Επίσης, ο κόσμος, για οικονομικούς λόγους, καταφεύγει στους γιατρούς των ασφαλιστικών ταμείων και τα ασφαλιστικά ταμεία δεν έχουν ομοιοπαθητικούς γιατρούς.

ΣΦ: Πώς αντιμετωπίζεται στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες η ομοιοπαθητική ιατρική;

Σε πολλές χώρες της Ευρώπης, όπως στην Αγγλία, την Γαλλία, την Γερμανία, την Αυστρία και την Ολλανδία η ομοιοπαθητική είναι επίσημα αναγνωρισμένη από το κράτος. Στην Ελλάδα έχουν γίνει αρκετές κινήσεις από την Ελληνική Εταιρία Ομοιοπαθητικής Ιατρικής για αναγνώριση, αλλά μέχρι στιγμής αυτό δεν έχει γίνει.

συζήτηση με τον ΑΝΔΡΕΑ ΖΑΡΚΑΔΟΥΛΑ.