Τα κίβδηλα «νομίσματα» του Διογένη.
Όπως γνωρίζουμε, ο Διογένης κάποια στιγμή εξορίστηκε από την πατρίδα του την Σινώπη, και κατέφυγε στην Αθήνα. Ο λόγος ήταν ότι κατηγορήθηκε πως παραχάραξε το νόμισμα της πόλης. Σύμφωνα με την ιστορία, ο Διογένης είχε πάει στο μαντείο των Δελφών και ρώτησε τι έπρεπε να κάνει για να βοηθήσει την πόλη του να δει άσπρη μέρα. Ο χρησμός που πήρε ήταν «ν’ αλλάξεις το νόμισμα των συμπολιτών σου». Ο Διογένης ερμήνευσε το χρησμό κατά γράμμα και έβγαλε τα κίβδηλα νομίσματα. Τελικά πολύ αργότερα συνειδητοποίησε ότι το νόημα του χρησμού ήταν ν’ αλλάξει το «νόμισμα», δηλαδή το φρόνημα και τις αντιλήψεις των συμπολιτών του, πράγμα το οποίο έκανε σ’ όλη την υπόλοιπη ζωή του.
Ο Θεαγένης της Θάσου.
Στην Θάσο είχε κάποια στιγμή απλωθεί μεγάλη επιδημία λιμού. Ο πληθυσμός κινδύνευε να αφανιστεί. Τότε οι κάτοικοι ζήτησαν τη βοήθεια των Δελφών. Η αποστολή που έστειλαν γύρισε με ένα λακωνικό χρησμό: «Ανακαλέστε τους πολιτικούς εξόριστους». Αυτό δημιούργησε στους Θασίτες μεγάλη απορία. Ούτε ένας πολίτης δεν είχε εξοστρακιστεί τα τελευταία χρόνια. Η συζήτηση που έγινε για να ερμηνεύσουν το χρησμό βρισκόταν σε αδιέξοδο. Τότε κάποιος θυμήθηκε τον Θεαγένη. Ο Θεαγένης ήταν σπουδαίος αθλητής που είχε νικήσει πολλές φορές στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Όταν αποσύρθηκε απ’ τον αθλητισμό ασχολήθηκε με την πολιτική. Μετά το θάνατό του η Θάσος τού είχε στήσει ανδριάντα. Αλλά ο φθόνος που ένιωθαν γι αυτό οι πολιτικοί του αντίπαλοι δεν είχε κοπάσει. Κάποιος πήγε μια νύχτα και προσπάθησε να ρίξει κάτω το άγαλμα. Αλλά όπως το άγαλμα έπεφτε, τον πλάκωσε και τον σκότωσε. Οι οπαδοί εκείνου του πολιτικού βρήκαν τη δικαιολογία. Απαίτησαν να περάσει το άγαλμα από δίκη, και το άγαλμα καταδικάστηκε για ανθρωποκτονία! Έτσι οι Θασίτες πέταξαν τον ανδριάντα στη θάλασσα. Ο Θεαγένης ήταν ο μόνος πολιτικός του νησιού που ήταν εξόριστος! Όταν κατάλαβαν την ερμηνεία του χρησμού, αμέσως μερικοί βούτηξαν στο μέρος που είχαν πετάξει το άγαλμα, το ανέσυραν και το επανέφεραν στο αρχικό του βάθρο. Την ίδια μέρα ο λιμός σταμάτησε και η Θάσος γλίτωσε τη συμφορά.
Μηδένα προ του τέλους μακάριζε
Όταν κάποτε ο Σόλωνας επισκέφτηκε το βαθύπλουτο βασιλιά Κροίσο, αυτός τον ρώτησε ποιος πίστευε πως ήταν ο πιο ευτυχισμένος άνθρωπος στον κόσμο. Ο Σόλων του διηγήθηκε τις ιστορίες δύο απλών ανθρώπων που έζησαν έντιμη ζωή και πέθαναν ειρηνικά. Ο Κροίσος παρεξηγήθηκε που δεν ανέφερε το δικό του όνομα. Τότε ο Σόλων του απάντησε το γνωστό: «Μηδένα προ του τέλους μακάριζε». Από τη στιγμή εκείνη, ο Κροίσος άρχισε να προβληματίζεται για το μέλλον του. Αποφάσισε ν’ αποταθεί στα πιο φημισμένα μαντεία της εποχής του, στο μαντείο των Δελφών, της Φωκίδας, της Δωδώνης, στο μαντείο του Αμφιάραου και στο μαντείο του Άμμωνα Διός στην Λιβύη. Σωστές απαντήσεις έδωσε το μαντείο των Δελφών και από τότε ο Κροίσος άρχισε να ζητάει τη συμβουλή της Πυθίας για το κάθε τι. Όταν κάποια φορά ρώτησε αν θα μιλούσε το κωφάλαλο παιδί του, πήρε τον εξής περίεργο χρησμό: «Να εύχεσαι να μην ακουστεί ποτέ η φωνή του γιου σου, γιατί με τη πρώτη του λέξη θα σε βρει συμφορά». Ο Κροίσος όμως συνήθιζε να ερμηνεύει τους χρησμούς όπως αυτός ήθελε. Έτσι θεώρησε ότι ο επόμενος χρησμός του μαντείου, «η εκστρατεία εναντία στο Βασιλιά Κύρο θα φέρει την καταστροφή μιας μεγάλης αυτοκρατορίας», αφορούσε την καταστροφή της Περσίας και όχι τη δική του.
Το αποτέλεσμα της εκστρατείας του ήταν να υποστεί πανωλεθρία. Οι στρατιώτες του Κύρου μπήκαν στο παλάτι αλλά δεν έπιασαν τον Κροίσο επειδή δεν τον αναγνώρισαν. Εκείνη τη στιγμή ο γιος του Κροίσου γαντζώθηκε επάνω του και άρχισε να φωνάζει: «Μη σκοτώσετε τον Κροίσο», «μη σκοτώσετε τον Κροίσο».. Με τον τρόπο αυτόν τελικά τον συνέλαβαν και καταδικάστηκε να καεί ζωντανός. Πάνω στην πυρά θυμήθηκε τα λόγια του Σόλωνα «μηδένα προ του τέλους μακάριζε» και άρχισε να ουρλιάζει, Σόλων, Σόλων.. Ο Κύρος που ήταν εκεί ξαφνιάστηκε, και για να μάθει ποιος ήταν εκείνος ο «θεός» Σόλων διέταξε να σβήσουν τη φωτιά. Όταν ο Κύρος άκουσε την ιστορία του Σόλωνα, όχι μόνο χάρισε στον Κροίσο τη ζωή, αλλά τον πήρε και ως σύμβουλο. Ο Κροίσος ήταν πλέον σοφός.
του ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ.